Beuvry-la-Forêt ile Orchies arasında yer alan ve Paris-Roubaix parkurunun en karakteristik bölümlerinden biri olarak bilinen Marc Madiot taşlı yol sektörü, Fransa’da kamu yararı statüsüne alınan bir irtifakla resmen korunmaya açıldı. [2][11] Bu adım, hem klasik bisiklet anıtının sportif mirasını güvence altına almayı hem de kırsal altyapı ve çevre yönetimini uzun vadeli bir çerçeveye oturtmayı hedefliyor. [2][5]
Marc Madiot sektörü resmen koruma altında
Yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğundaki Beuvry-la-Forêt–Orchies taşlı yol sektörü, Paris-Roubaix’nin taşlı bölümleri arasında zorluk derecesi ve stratejik konumuyla öne çıkıyor ve yıllardır profesyonel peloton ile amatör bisikletçiler için önemli bir referans noktası olarak kabul ediliyor. [5][9][20] Sektörün kamu yararı irtifakı kapsamına alınması, yolun mevcut taş döşemesiyle korunmasını, ağır altyapı projelerine karşı güvenceye alınmasını ve olası bakım çalışmalarının belirli standartlara bağlanmasını içeriyor. [2][11]
Fransız çevre ve bölgesel kalkınma idaresi tarafından yürütülen çalışma, Paris-Roubaix parkurunda yer alan 50’den fazla taşlı sektörün durumunu tek tek değerlendirerek, sınıflandırma ve koruma statüsü için öneriler sundu. [2][11] Bu çerçevede Marc Madiot sektörü, hem teknik durumu hem de yarış içindeki sembolik rolü nedeniyle “olumlu” görüşle kamu yararı irtifakı için öncelikli alanlardan biri olarak listelendi. [2][11]
Paris-Roubaix ve taşlı yol mirası
“Cehennem Yarışı” olarak bilinen Paris-Roubaix, 55 kilometreyi aşan taşlı yol bölümleriyle profesyonel bisiklet takviminde benzersiz bir yere sahip ve son yıllarda organizasyon, tarihi taşlı yolları koruma ve yenileme programlarına hız verdi. [15][11] 2024 ve 2025 için hazırlanan parkur planlarında, Beuvry-la-Forêt’ten Orchies’e uzanan Marc Madiot sektörü, yarışın orta bölümünde pelotonu eleyen kilit bir segment olarak korunuyor. [5][15][20]
Paris-Roubaix çevresinde yürütülen teknik raporlarda, bazı taşlı yolların asfaltla kaplanması veya tarım araçları nedeniyle bozulması riskine dikkat çekilirken, seçili sektörlerde taş döşemesinin yenilenmesi, drenajın iyileştirilmesi ve yol güvenliğinin artırılması için kamu yatırımları önerildi. [2][11] Bu yaklaşım, klasik yarışların sürdürülebilirliği ile kırsal ulaşım ihtiyaçlarının dengelenmesini amaçlayan daha geniş bir Avrupa eğiliminin parçası olarak öne çıkıyor. [11]
Kamu yararı irtifakı ne getiriyor?
Kamu yararı irtifakı, taşlı yolun bulunduğu arazilerde mülkiyetin el değiştirmesini engellemese de, yolun fiziksel özelliklerine müdahaleyi sıkı kurallara bağlıyor ve gelecekte yapılacak her türlü çalışma için idari onay şartı getiriyor. [2][11] Böylece, Marc Madiot sektörünün taşlarının sökülmesi, yolun genişletilmesi ya da kalıcı asfalt kaplama gibi adımlar, yerel yönetimlerin veya yarış organizatörlerinin onayı olmadan hayata geçirilemiyor. [2][11]
Bu statü, aynı zamanda taşlı yolun sadece profesyonel yarışta değil, bisiklet turizmi ve yerel etkinlikler kapsamında da değerlendirilebilmesinin önünü açıyor; çünkü rota, kültürel ve sportif miras unsuru olarak tanımlanıyor. [5][9][20] Böylece bölge, yıla yayılan amatör turlar, kulüp organizasyonları ve tematik gezilerle Paris-Roubaix markasını ekonomik ve turistik bir değer haline getirme imkânı elde ediyor. [5][9]
Yerel ekonomi ve pedallı turizm etkisi
Marc Madiot sektörü ve çevresindeki taşlı yollar, özellikle ilkbahar aylarında Onlarca amatör bisiklet organizasyonu ve bireysel rotayla binlerce ziyaretçiyi bölgeye çeken bir çekim merkezi haline geldi. [9][20] Paris-Roubaix’ye özel düzenlenen gran fondo ve turistik sürüşlerde, 170 kilometrelik parkurda 45 kilometreyi bulan taşlı yolların önemli bölümünün bu bölgede yer alması, konaklama ve yerel hizmetlere talebi artırıyor. [9]
Fransa’nın kuzeyinde hazırlanan bölgesel kalkınma stratejilerinde, bisiklet turizmi son yıllarda tarım ve hafif sanayi ile birlikte öncelikli sektörlerden biri olarak gösterilirken, tarihi yolların korunması ve bisiklet altyapısının güçlendirilmesi yatırım öncelikleri arasına girdi. [11] Beuvry-la-Forêt ve çevresinde taşlı yolların durumunu analiz eden teknik belgelerde, yolların görece az motorlu trafikle kullanıldığı ve tarımsal faaliyetlerle uyumlu şekilde bisiklet rotaları olarak değerlendirilebileceği vurgulanıyor. [2][11]
Türkiye için olası dersler
Marc Madiot sektöründe uygulanan kamu yararı irtifakı, Türkiye’de özellikle Trakya, İç Ege ve Karadeniz’deki tarihi köy yolları, eski taş döşeli geçitler ve dağ rotaları için örnek oluşturabilecek bir model niteliği taşıyor. [11] Klasik bisiklet yarışlarının ve turizm odaklı uzun mesafe parkurlarının gelişmesine paralel olarak, yerel yönetimlerin yol altyapısını sadece ulaşım güvenliği değil, kültürel ve sportif miras perspektifiyle de ele almasının ekonomik getiriyi artırabileceği görülüyor. [9][11]
Türkiye’de son yıllarda düzenlenen etaplı yol yarışları ve gran fondo organizasyonları, uluslararası takvimde daha görünür hale gelirken, kalıcı bisiklet rotalarının oluşturulması ve bu rotaların çevresindeki kırsal alanların planlı biçimde korunması, orta vadede hem bölgesel turizm gelirlerini hem de bisiklet kültürünü güçlendirebilir. [9] Beuvry-la-Forêt ile Orchies arasındaki Marc Madiot sektörü, taşlı yolların sadece spor için değil, planlı koruma politikalarıyla kırsal kalkınmanın da ana unsurlarından biri haline gelebileceğini gösteren somut bir örnek olarak öne çıkıyor. [2][11][20]
