Belçika’da düzenlenen Ronde van Vlaanderen’in amatör versiyonu We Ride Flanders sırasında iki bisikletçinin hayatını kaybetmesi, Avrupa’da hızla büyüyen bisiklet turizmi sektöründe güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.[1][3] Olayda bir Hollandalı bisikletçi Taaienberg tırmanışında kalp krizi geçirerek yaşamını yitirirken, bir Fransız katılımcı Oude Kwaremont bölgesinde fenalaşarak tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.[1][2]
Olayın ayrıntıları ve parkurun zorluğu
We Ride Flanders, profesyonel Ronde van Vlaanderen yarışının bir gün öncesinde aynı parkur üzerinde düzenlenen ve bu yıl yaklaşık 14 bin 800 amatör sporcuyu bir araya getiren büyük bir bisiklet turu olarak öne çıkıyor.[1] Katılımcılar 80 kilometreden 226 kilometreye kadar uzanan farklı mesafe seçeneklerinde, dik rampalar ve taş döşeli kesimlerle ünlü Flandre parkurunda yarışıyor.[1][7]
Trajik olayda, Hollandalı bisikletçinin Maarkedal bölgesindeki Taaienberg tırmanışının zirvesine yakın bir noktada kalp krizi geçirdiği, Fransız sporcunun ise Kluisbergen’deki Oude Kwaremont yokuşunun başlangıcında aniden fenalaştığı belirtildi.[1] Her iki noktada da tıbbi ekipler kısa sürede müdahale etse de, yapılan kalp masajı ve reanimasyon çabaları sporcuların hayata döndürülmesi için yeterli olmadı.[1]
Avrupa’da amatör bisiklet turlarının yükselişi
Ronde van Vlaanderen, hem profesyonel hem amatör formatıyla son yıllarda Avrupa bisiklet turizminin simge etkinliklerinden biri haline geldi.[3][7] Her bahar düzenlenen organizasyon, yokuşlu ve rüzgârlı parkur profiline rağmen, “Flandre’nin En Güzeli” olarak anılması sayesinde binlerce amatör bisikletçiyi Belçika’ya çekiyor.[7]
Etkinliğe katılanların yarısından fazlasını Hollanda, Fransa, İngiltere ve Almanya başta olmak üzere farklı ülkelerden gelen sporcular oluşturuyor.[1] Bu tablo, amatör bisiklet turlarının artık yalnızca spor etkinliği değil, konaklama, ulaşım ve yerel harcamalar üzerinden bölge ekonomisi için de önemli bir turizm kalemi haline geldiğini gösteriyor.[3]
Güvenlik protokolleri ve tıbbi müdahale
Organizasyon komitesi, Ronde van Vlaanderen’in amatör versiyonunda tıbbi ekiplerin parkur boyunca konumlandırıldığını, acil durum planlarının önceden hazırlandığını ve katılımcılara kayıt sürecinde sağlık riskleri konusunda bilgilendirme yapıldığını vurguluyor.[1][3] Buna rağmen, kalp kaynaklı ani rahatsızlıkların yüksek efor gerektiren dayanıklılık sporlarında tamamen sıfırlanmasının mümkün olmadığına dikkat çekiliyor.[1]
Aynı etkinlikte Eikenberg tırmanışında bir diğer Hollandalı bisikletçi de kalp rahatsızlığı şüphesiyle hastaneye kaldırıldı, ancak bu sporcunun durumunun stabil olduğu ve hayati tehlike yaşamadığı bildirildi.[1] Daha önce 2016’da yine amatör Ronde van Vlaanderen sırasında bir İrlandalı bisikletçinin kalp rahatsızlığı sonrası hayatını kaybetmiş olması, son olayla birlikte organizasyonun tarihinde nadir de olsa ölümcül vakaların yaşandığını ortaya koyuyor.[1]
Amatör bisiklet turlarında risk faktörleri
Dayanıklılık odaklı amatör bisiklet turları, uzun mesafe, tırmanış oranı, hava koşulları ve katılımcı profili gibi etkenler nedeniyle yapısal riskler barındırıyor.[3] Özellikle profesyoneller için tasarlanan zorlu parkurların, yaş ve kondisyon seviyesi farklı binlerce amatör sporcuya açılması, ani sağlık sorunlarına ve kazalara zemin hazırlayabiliyor.[3]
Uzmanlar, bu tip etkinliklere katılan amatör bisikletçilerin yıllık kardiyolojik kontrollerini aksatmamalarını, yüksek tempolu antrenmanlara kademeli geçiş yapmalarını ve nabız takibi gibi basit teknolojik imkânlardan mutlaka yararlanmalarını öneriyor.[3] Ayrıca etkinlik öncesi yeterli hidrasyon, enerji alımı ve rota zorluklarına uygun vites-strateji planlaması gibi konuların da, hem performans hem de sağlık açısından belirleyici olduğu vurgulanıyor.[3]
İstatistiklerle Flandre Turu ve bisiklet güvenliği
| Etkinlik | Ronde van Vlaanderen (profesyonel) |
| İlk düzenlenme yılı | 1913 |
| Düzenlenmediği yıllar | 1915–1918 (I. Dünya Savaşı) |
| Toplam galibiyet sayısı (Belçika) | 69 |
| Amatör versiyonun başlangıcı | 1992 |
| Amatör katılımcı sayısı (son edisyon) | Yaklaşık 14.800 |
Profesyonel Ronde van Vlaanderen, UCI Dünya Turu’nun en önemli klasiklerinden biri olarak her yıl dünya çapında milyonlarca izleyici ve sponsor ilgisi çekiyor.[7] Amatör ayağın 1990’lı yılların başından itibaren büyüyen bisiklet turizmiyle birlikte doğması, bugün gelinen noktada hem spor hem turizm sektörü için kritik bir birleşme alanı oluşturmuş durumda.[1][7]
Türkiye için çıkarılan dersler
Avrupa’daki örnekler, Türkiye’de artan bisiklet turizmi ve amatör yol yarışları açısından da önemli uyarılar içeriyor.[3] Kapadokya, Antalya kıyıları ve Ege rotalarında düzenlenen uzun soluklu turların sayısının artması, benzer şekilde hem güvenlik protokollerinin hem de sağlık taraması standartlarının güçlendirilmesini gündeme getiriyor.[3]
Uzmanlar, büyük katılımlı organizasyonlarda zorunlu bilgilendirme toplantıları, rota boyunca sabit tıbbi nokta ve ambulans konuşlandırılması, GPS tabanlı takip sistemleri ve yaş-kondisyon seviyesine göre kategori ayrımı gibi uygulamaların Türkiye’de de yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.[3] Bu çerçevede, Belçika’daki Ronde van Vlaanderen örneği, hem yerel yönetimler hem de organizatörler için bisiklet sporu güvenliği konusunda somut bir laboratuvar işlevi görüyor.[1][3]