CAN 2025: Cezayir-Nijerya Maçı İçin Paris, Marsilya ve Roubaix’te Yasaklar ve Güvenlik Önlemleri

CAN 2025’te Cezayir ile Nijerya arasında oynanacak çeyrek final karşılaşması öncesinde Fransa’nın büyük kentlerinde alınan geniş güvenlik önlemleri, Afrika futbolunun Avrupa’daki yansımalarını ve güvenlik–özgürlük dengesine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.[4][7]

Paris, Marsilya ve Roubaix’de sıkı güvenlik çemberi

Paris Emniyet Prefektörlüğü, Cezayir–Nijerya maçı akşamı için kent merkezinde belirli güzergâhlarda araç trafiğini kısıtlayan ve büyük toplu kutlamaları dar alanlara sıkıştırmayı hedefleyen bir dizi yasak kararı aldı.[8] Özellikle Şanzelize ve çevresinde, geçmiş turnuvalarda yaşanan taşkınlıkların tekrarlanmaması için hem yaya hem araç trafiği kameralar ve mobil timlerle yakından takip edilecek.

Marsilya’da ise eski liman bölgesi ve kent merkezindeki ana arterlerde, belirli saatler arasında araç girişinin durdurulması ve kalabalık grupların dağılmaması için yoğun polis konuşlandırılması planlanıyor.[1] Emniyet birimleri, son haftalarda Cezayir’in kazandığı maçlar sonrası Vieux-Port çevresinde yüzlerce kişinin kontrolsüz şekilde toplanmasının trafiği felce uğrattığını ve aynı senaryonun tekrarlanmaması için önleyici adımlar atıldığını vurguluyor.[1]

Kuzeydeki Roubaix kentinde ise, Cezayir’in Sudan karşısında aldığı galibiyet sonrası yaklaşık 200 kişilik bir grubun havai fişek ve araçların üzerine çıkarak kutlama yapması üzerine, kolluk kuvvetleri biber gazı ve ses bombasıyla müdahale etmek zorunda kalmıştı.[4] Bu deneyim, Cezayir–Nijerya maçı için Roubaix’de de sıkı bir polis planlamasını beraberinde getirdi.[4]

Geçmiş maçlar ve güvenlik hafızası

Fransa’nın güvenlik yaklaşımı, Afrika Uluslar Kupası’na ilişkin önceki turnuvalarda yaşanan olayların birikimi üzerine şekilleniyor. 2019’da Cezayir’in Nijerya’yı 2-1 mağlup ettiği yarı final sonrası Fransa genelinde 282 kişinin gözaltına alınması, Paris, Lyon ve Marsilya başta olmak üzere birçok kentte kutlamaların zaman zaman gerginleşmesi hafızalarda yer etmişti.[2][9]

Benzer şekilde, CAN 2025’in ilk maçlarında Cezayir’in elde ettiği galibiyetler sonrası özellikle Marsilya’da Vieux-Port çevresinde toplanan yüzlerce taraftarın trafiği tıkaması, polis ve yerel idareleri olası taşkınlıklara karşı daha önden tedbir almaya yöneltti.[1] Güvenlik makamları, geniş yasakların taraftarların büyük çoğunluğunu değil, küçük bir azınlığın neden olduğu riskleri hedef aldığını savunuyor.

Önceki kutlamalardan öne çıkan veriler

Yasakların kapsamı ve taraftarlara etkisi

Paris’te ilan edilen son düzenlemeler çerçevesinde, taraftar gruplarının toplu şekilde belirli merkezî meydanlara girişi sınırlandırılırken, bazı bölgelerde havai fişek, maytap ve benzeri piroteknik malzemelerin taşınması ve kullanılması tüm gün yasaklandı.[8] Ayrıca benzin istasyonlarında bidonla yakıt satışı gibi, olası barikat ve araç konvoylarını besleyebilecek uygulamalara da geçici kısıtlamalar getirildi.[1]

Marsilya’da belirli saatler arasında Quai du Port, Rue de la République ve Quai des Belges gibi caddelerde araç trafiği tamamen durdurulacak, polis bariyerleriyle yaya akışı daraltılarak olası kaçış ve takip güzergâhları önceden planlanacak.[1] Roubaix’de ise kutlamaların yoğunlaştığı semtlerde devriye sayısı artırılırken, piroteknik malzemeleri silah niyetine kullanma ihtimaline karşı sıfır tolerans politikası benimsendi.[4]

Öne çıkan güvenlik önlemleri

1. Merkezî caddelerde saat sınırlı araç trafiği yasağı ve bariyerlerle yönlendirilmiş yaya akışı.
2. Piroteknik ürünlerin taşınması ve kullanımına yönelik kapsamlı yasaklar.
3. Yakıt satışına ve toplu konvoy oluşturabilecek araç hareketlerine geçici kısıtlamalar.
4. Yüksek riskli semtlerde artırılmış devriye ve mobil müdahale timleri.

Fransa–Cezayir hattı, göç ve kimlik tartışmaları

Fransa’da Cezayir Milli Takımı etrafında şekillenen kutlamalar, sadece spor coşkusunu değil, diaspora kimliğinin kamusal alandaki görünürlüğünü de sembolize ediyor. Marsilya, Paris ve kuzey kentlerinde yoğun Cezayir kökenli nüfusun varlığı, her büyük turnuvada sokaklara yansıyan renkli ama zaman zaman gergin sahneler doğuruyor.[1][2]

Son yıllarda Paris ile Cezayir arasında göç, güvenlik ve ekonomi başlıklarında diyalogun yeniden canlandırılması için adımlar atılırken, sokaklardaki bu kutlamalar iki ülke ilişkilerinin toplumsal boyutunu da gözler önüne seriyor.[6][12] Afrika Uluslar Kupası gibi turnuvalar, diplomatik gündemin ötesinde, diaspora gençlerinin aidiyet hissini, Fransa’daki iç güvenlik politikalarıyla kesişen bir alanda görünür kılıyor.

Türk kamuoyu ve Avrupa’daki güvenlik politikalarına bakış

Türkiye’de Avrupa’daki güvenlik tartışmaları, özellikle Fransa örneğinde, göçmen kökenli toplulukların kriminalize edilip edilmediği sorusu üzerinden yakından izleniyor. Benzer şekilde, Türkiye’de de büyük derbi ve milli maçlar öncesi alınan sıkı güvenlik önlemleri ile Fransa’nın CAN 2025 çerçevesindeki uygulamaları arasında dikkat çekici benzerlikler bulunuyor.

Avrupa’da yaşayan Türk diasporası için Cezayir–Nijerya maçı etrafında şekillenen önlemler, benzer durumların Türk takımlarının maçlarında da görülebileceği bir pratik örnek sunuyor. Güvenlik güçlerinin kitlesel kutlamaları nasıl yönettiği, hem yerel halk hem de göçmen kökenli topluluklar açısından, “güvenlik mi, özgürlük mü” dengesinin somut test alanlarından biri olarak öne çıkıyor.